google-site-verification=tqyZ3VHK2ppgN1GkzQ9JO8nR1MAGlWasNVgMbEMbp6c
Home / BỀN VỮNG VỀ XÃ HỘI / Phát triển du lịch bền vững gắn với bảo tồn di sản văn hóa

Phát triển du lịch bền vững gắn với bảo tồn di sản văn hóa

Xác định hệ thống văn hóa vật thể và phi vật thể là nguồn tài nguyên du lịch phong phú và đặc biệt hấp dẫn khách du lịch, gần đây, các nhà khoa học đã đưa ra khái niệm “bảo tồn tích cực”, nghĩa là đưa di sản vào phục vụ cuộc sống – di sản văn hóa phải được bảo vệ, tôn tạo và tổ chức giới thiệu rộng rãi với công chúng.

Theo số liệu của Cục Di sản, dựa trên hồ sơ khoa học và kết quả thẩm định của Hội đồng khoa học bảo tồn di tích, từ năm 1962 đến tháng 8.2015, Bộ VHTTDL đã xếp hạng 3.293 di tích lịch sử văn hóa (DTLSVH) quốc gia; ngoài ra các địa phương cũng đã xếp hạng 5.347 di tích cấp tỉnh, thành phố. Riêng tỉnh Khánh Hòa hiện có 16 di tích đã được xếp hạng quốc gia và 166 di tích cấp tỉnh trong tổng số 1.150 DTLSVH, công trình, địa điểm, khu vực thiên nhiên, cảnh quan thiên nhiên… trên địa bàn. Trong thực tế, những DTLSVH sau khi được đầu tư trùng tu, tôn tạo và có kế hoạch quản lý gắn với khai thác hợp lý đã trở thành điểm đến không thể thiếu của hầu hết các tour du lịch khám phá Việt Nam. Theo Tổng Cục trưởng Tổng cục Du lịch Nguyễn Văn Tuấn, để hình thành mối quan hệ cộng đồng trách nhiệm, các chương trình xúc tiến du lịch phải gắn liền với bảo vệ và phát huy đặc trưng của DSVH; các công ty lữ hành không chỉ lên kế hoạch khai thác và hưởng thụ mà còn phải xây dựng thái độ thực sự tôn trọng di sản.

Di sản văn hóa “sống” cùng cộng đồng

Nhắc Nha Trang – Khánh Hòa là mọi người nghĩ ngay đến biển, nhưng dưới góc nhìn của các nhà nghiên cứu địa văn hóa thì vùng đất này là cầu nối giữa đại dương với đất liền, mang nhiều chất biển nhưng có không ít tính lục địa và đặc biệt là chứa đựng nhiều yếu tố giao thoa giữa Trung Trung Bộ với Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Từ những năm đầu thập niên 90 của thế kỷ trước, tỉnh Khánh Hòa là một trong số rất ít địa phương sớm xây dựng kế hoạch bảo tồn gắn với khai thác giá trị hữu hình và vô hình của DSVH, đồng thời kết nối không gian văn hóa biển, đảo với đồng bằng và miền núi cho mục đích phát triển du lịch.


Phát triển du lịch bền vững bảo tồn di sản

Khai thác vốn cổ

Nha Trang là điểm đến luôn luôn thu hút sự quan tâm đặc biệt của khách du lịch trong nước cũng như quốc tế, không chỉ bởi vì ở đây có biển đẹp, thức ăn ngon, chất lượng dịch vụ tốt… mà điều quan trọng là trong lòng thành phố biển còn có nhiều di tích gắn liền với lịch sử đấu tranh sinh tồn đầy sáng tạo của cộng đồng dân cư sinh sống ở vùng đất này từ thời kỳ tiền sơ sử đến ngày nay. Các di chỉ khảo cổ học Xóm Cồn, Hòa Diêm… cùng rất nhiều di tích văn hóa Chămpa từ thế kỷ thứ VII và di tích lịch sử văn hóa của người Việt trong suốt hành trình mở cõi về phương Nam cách đây 360 năm còn tồn tại trên đất Khánh Hòa, là vốn cổ có thể khai thác để làm nên sản phẩm du lịch.

Ông Nguyễn Văn Thích – PGĐ Trung tâm Bảo tồn di tích tỉnh Khánh Hòa cho biết: “Trong số 16 di sản quốc gia và 166 di tích trên địa bàn Nha Trang – Khánh Hòa có 8 di chỉ khảo cổ học, 103 DTLSVH, 17 di tích sự kiện. Không phải DTLSVH nào được xếp hạng cũng có thể khai thác phục vụ du lịch, nhưng hầu hết du khách đến Nha Trang – Khánh Hòa đều tham quan tháp Bà Ponagar, Hòn Chồng – Hòn Đỏ – danh thắng vịnh Nha Trang, Am Chúa (Diên Khánh), quần thể di tích danh nhân A.Yersin bao gồm nhà bảo tàng, công viên mang tên ông bên bờ vịnh Nha Trang và khu mộ của ông ở huyện Diên Khánh…”.

Không ai rõ Am Chúa xuất hiện trên núi Đại An từ bao giờ chỉ biết rằng, truyền thuyết nữ thánh Thiên Y A Na gắn liền với tín ngưỡng thờ mẫu được người dân vùng đồng bằng Nam Trung Bộ truyền tụng từ đời này sang đời khác và cứ đến ngày mùng 1 tháng 3 âm lịch hàng năm, mọi người lại nô nức hành hương về Am Chúa, làm lễ tạ ơn Bà mẹ xứ sở. Năm 1999, Am Chúa ở thôn Đại Điện Trung, xã Diên Điền, huyện Diên Khánh, tỉnh Khánh Hòa được xếp hạng là DTVH quốc gia, nhưng suốt thời gian dài sau đó du khách vẫn chưa tìm đến nơi này mà phải đợi đến khi tỉnh Khánh Hòa đầu tư kinh phí trùng tu, tôn tạo cơ sở vật chất và mở đường giao thông lên núi, thì DTVH Am Chúa mới được các công ty lữ hành giới thiệu như là một điểm du lịch văn hóa tâm linh. Mỗi mùa lễ hội, hàng vạn lượt khách ở khắp 3 miền đất nước hành hương về đây, doanh thu du lịch theo đó cũng không ngừng tăng lên. Và, quan trọng hơn là cộng đồng dân cư quanh Am Chúa như được tiếp thêm sức sống mới, càng tự hào về quê hương, bà con càng nâng cao ý thức bảo vệ cảnh quan môi trường, đó là chưa kể một bộ phận nông dân đã có thêm việc làm, thu nhập nhờ tham gia một số hoạt động dịch vụ tại điểm đến.

Theo phân tích của các chuyên gia du lịch, việc khai thác vốn cổ để phục vụ mục đích kinh tế không chỉ phụ thuộc ở giá trị của công trình kiến trúc hay ý nghĩa nhân văn của những câu chuyện lịch sử và vẻ đẹp của cảnh quan của môi trường thiên nhiên, mà còn chịu sự chi phối của nhiều yếu tố kết hợp như sự thuận tiện giao thông trên cùng tour, tuyến du lịch và đảm bảo hạ tầng kỹ thuật cùng với những cơ sở dịch vụ vệ tinh hỗ trợ.

Phát triển du lịch bền vững bảo tồn di sản

Phát triển du lịch bền vững bảo tồn di sản

Liên kết phát triển sản phẩm

ThS. Trần Xuân Thanh – Hội Khoa học Lịch sử VN, phân tích: “Di sản văn hóa là thứ tài sản không thể tái sinh, cũng không thể thay thế, nhưng rất dễ bị tổn thương, biến dạng do tác động của các yếu tố nội, ngoại cảnh… Vấn đề đặt ra là để khai thác được tiềm năng du lịch, người dân phải hiểu được các giá trị văn hóa mình đang nắm giữ và họ được hưởng lợi trong các hoạt động du lịch.”

Mặc dù vẫn còn nhiều điểm cần điều chỉnh, tuy nhiên theo đánh giá của các chuyên gia du lịch, Festival biển Nha Trang là sản phẩm du lịch khác biệt được hình thành dựa trên nguyên tắc khai thác vốn cổ theo hướng “bảo tồn tích cực”. PCT UBND tỉnh Khánh Hòa – Trần Sơn Hải – khẳng định: “Festival biển Nha Trang là lễ hội văn hóa du lịch hiện đại, tích hợp những tinh túy của nhiều lễ hội dân gian ở miền biển Khánh Hòa. Cộng đồng dân cư tại địa phương tham gia lễ hội với tư cách vừa là nhà tổ chức, vừa là người hưởng thụ, lại vừa chủ động cung cấp các dịch vụ như nhà nghỉ, phương tiện vận chuyển, phục vụ ăn uống, bán hàng lưu niệm, hỗ trợ du khách… Và tất nhiên, cùng với du khách, họ là đối tượng được thụ hưởng những lợi ích hữu hình cũng như vô hình của lễ hội du lịch”.

Làm ra một sản phẩm mới đã khó mà nuôi dưỡng và phát triển sản phẩm du lịch càng khó hơn. Từ trước đến nay, mỗi tỉnh, TP đều dựa trên thế mạnh của mình để xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng, nhưng nếu chỉ bó hẹp trong phạm vi địa phương, thì không phát huy được giá trị và rất khó thu hút du khách. Vốn dĩ “con đường” du lịch luôn luôn rộng mở, công bằng mà nói, Khánh Hòa là địa phương đầu tiên trong cả nước sớm liên kết với TPHCM, nối tour, nối tuyến để đón khách đến Nha Trang nghỉ dưỡng. Trong suốt 2 thập niên đã qua, số lượt khách và số ngày khách quốc tế lưu trú tại Nha Trang – Khánh Hòa luôn luôn cao hơn mức bình quân của cả nước. Điều cần ghi nhận là từ DN lớn đến hộ kinh doanh cá thể đều nỗ lực chủ động giải quyết những khó khăn trước mắt để kịp thời đáp ứng nhu cầu của khách, nhất là khách du lịch quốc tế.

Bà Phan Thanh Trúc PGĐ Sở VHTTDL cho biết: “Với ưu thế nổi bật về cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp và khí hậu quanh năm ôn hòa, ngành du lịch Nha Trang – Khánh Hòa có thể đón khách quanh năm. Từ tháng 3 đến tháng 9 là mùa cao điểm khách nội địa, từ tháng 9 đến tháng 2 năm sau là mùa cao điểm khách quốc tế. Đặc biệt, cộng đồng dân cư tham gia kinh doanh dịch vụ du lịch ngày càng tăng và ngày càng có ý thức tự nâng cao sự hiểu biết cũng như chất lượng sản phẩm theo hướng chuyên nghiệp hóa”.

Những năm gần đây, số lượng khách du lịch Nga và Trung Quốc đến Nha Trang – Khánh Hòa tăng đột biến, các DN đã chủ động liên kết với các tỉnh lân cận, tạo thêm sản phẩm và mở rộng không gian nghỉ dưỡng từ Nha Trang đến Lâm Đồng, Ninh Thuận, Phú Yên; kể cả nối tour cho khách đi Hội An, Đà Nẵng, Huế, Hà Nội, Sa Pa… Năm 2015, ngành du lịch tỉnh Khánh Hòa đón 4 triệu lượt khách lưu trú, trong đó có 950.000 lượt khách quốc tế với 2,9 triệu ngày khách quốc tế, tổng doanh thu 4.900 tỉ đồng tỉ đồng, tăng gần 15% so với năm 2014 và mục tiêu năm 2016 phấn đấu đạt mức tăng trưởng từ 15 – 20%”.


Phát triển du lịch bền vững bảo tồn di sản

Nguồn: laodong.com.vn

Phát triển du lịch bền vững bảo tồn di sản, Phát triển du lịch bền vững bảo tồn di sản, Phát triển du lịch bền vững bảo tồn di sản, Phát triển du lịch bền vững bảo tồn di sản, Phát triển du lịch bền vững bảo tồn di sản, Phát triển du lịch bền vững bảo tồn di sản, Phát triển du lịch bền vững bảo tồn di sản, Phát triển du lịch bền vững bảo tồn di sản

Check Also

Tại sao cần phát triển văn hóa bền vững ?

Tại sao cần phát triển văn hóa bền vững ? Bởi vì “Văn hóa giữ …

One comment

  1. Theo phân tích của các chuyên gia du lịch, việc khai thác vốn cổ để phục vụ mục đích kinh tế không chỉ phụ thuộc ở giá trị của công trình kiến trúc hay ý nghĩa nhân văn của những câu chuyện lịch sử và vẻ đẹp của cảnh quan của môi trường thiên nhiên, mà còn chịu sự chi phối của nhiều yếu tố kết hợp như sự thuận tiện giao thông trên cùng tour, tuyến du lịch và đảm bảo hạ tầng kỹ thuật cùng với những cơ sở dịch vụ vệ tinh hỗ trợ.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.