google-site-verification=tqyZ3VHK2ppgN1GkzQ9JO8nR1MAGlWasNVgMbEMbp6c
Home / BỀN VỮNG VỀ KINH TẾ / Vì sao cần phát triển đô thị xanh?

Vì sao cần phát triển đô thị xanh?

Vì sao cần phát triển đô thị xanh? – Các đô thị đang ở tuyến đầu trong tăng trưởng xanh. Bên cạnh việc là các khu vực có chức năng chuyên biệt, các đô thị còn là trung tâm sản xuất, tiêu thụ và hành chính tại các nước đang phát triển và các nước phát triển. Với những thách thức phát triển đan xen phía trước, các đô thị là nơi quyết định thắng- thua trong cuộc chiến vì sự phát triển bền vững và thịnh vượng.

Các cam kết quốc tế

Mục tiêu phát triển bền vững 11: Các đô thị và cộng đồng bền vững (2)

Hơn một nửa trong số 7 tỷ người trên thế giới hiện đang sống tại các khu vực đô thị. Đến năm 2050, con số này ước tính sẽ tăng lên 6,5 tỷ người, chiếm hai phần ba dân số nhân loại.

Sự gia tăng nhanh chóng của các đô thị ở các nước đang phát triển, cùng với lượng di cư từ nông thôn ra thành thị ngày càng đông đã dẫn đến sự bùng nổ các siêu đô thị. Năm 1990, chỉ có 10 đô thị với 10 triệu dân trở lên. Đến năm 2014, số siêu đô thị đã đạt tới con số 28 với 453 triệu người.

Tình trạng nghèo đói cùng cực thường tập trung tại các khu vực đô thị, khiến chính quyền trung ương và địa phương phải vất vả thu xếp chỗ ở cho dân số gia tăng ở các khu vực này. Xây dựng đô thị an toàn và bền vững đồng nghĩa với việc đảm bảo cho người dân có thể tiếp cận nhà ở an toàn với giá cả phải chăng và nâng cấp các khu ổ chuột. Vấn đề này cũng bao gồm đầu tư vào giao thông công cộng, tạo không gian công cộng xanh, cải thiện quy hoạch và quản lý đô thị với sự tham gia của người dân và tạo hòa nhập xã hội.

Để đạt được mục tiêu phát triển bền vững đòi hỏi chúng ta phải thay đổi đáng kể cách xây dựng và quản lý không gian đô thị. Cuộc sống đô thị bền vững là một trong 17 mục tiêu toàn cầu trong Chương trình nghị sự 2030 vì sự phát triển bền vững. Cách tiếp cận lồng ghép đóng vai trò quan trọng cho quá trình hoàn thành nhiều mục tiêu này.

Đóng góp dự kiến do quốc gia tự quyết định (INDC) (3)

Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu, đã được thông qua ngày 12 tháng 12 năm 2015 tại Paris, Pháp nhằm thúc đẩy và tăng cường các hành động và đầu tư cần thiết cho một tương lai bền vững và phát thải ít các-bon. Mục đích chính của Hiệp định là nhằm tăng cường ứng phó trên toàn cầu đối với các mối đe dọa từ biến đổi khí hậu bằng việc giới hạn tăng nhiệt độ trên toàn cầu dưới 2 độ C vào cuối thế kỷ này so với thời kỳ tiền công nghiệp và cố gắng giới hạn mức tăng chỉ ở 1,5 độ C.

Thỏa thuận này cũng nhằm mục đích tăng cường khả năng ứng phó của các quốc gia đối với các tác động từ biến đổi khí hậu. Các nước ký kết phải gửi báo cáo quốc gia về việc thực hiện Công ước tới Hội nghị các Bên tham gia Công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu.

Trong Đóng góp dự kiến do quốc gia tự quyết định, các nước gồm Ethiopia (4), Indonesia (5), Lào (6), Ma-rốc (7), Peru (8), và Việt Nam (9), đã cụ thể hóa các hành động đối với các đô thị và khu vực đô thị thành các biện pháp nhằm đạt được mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính (GHG). Do hầu hết các thách thức về phát triển và môi trường đều nằm trong các lĩnh vực phụ thuộc chặt chẽ lẫn nhau, các vấn đề thường bức xúc, cấp bách và phức tạp nhất ở các đô thị.

Hơn một nửa lượng khí thải nhà kính trên thế giới là từ các khu vực đô thị. Một số đô thị trên thế giới đã thể hiện sự lãnh đạo có tầm nhìn xa khi thiết lập các mục tiêu cũng như xây dựng và triển khai kế hoạch giảm lượng phát thải khí nhà kính. Các đô thị có thể giảm lượng phát thải khí nhà kính đồng thời giải quyết các vấn đề môi trường cấp bách của địa phương như ô nhiễm không khí, chất thải, giao thông vận tải, chưa kể đến những thách thức khác như phát triển kinh tế địa phương. Tuy nhiên, thách thức ở đây là làm thế nào để gắn kết vấn đề biến đổi khí hậu với các vấn đề môi trường và các mục tiêu ưu tiên phát triển khác tại địa phương.

Về phía cung, có các chiến lược mang lại cho người sử dụng các nguồn năng lượng thay thế hấp dẫn hơn năng lượng hóa thạch. Về phía cầu, một đô thị được quy hoạch tốt với không gian đô thị gọn gàng, các công trình xây dựng xanh hơn, giao thông công cộng tốt hơn có thể cắt giảm lượng khí thải các-bon, đồng thời đem lại chất lượng cuộc sống tốt hơn cho người dân và tạo ra một môi trường kinh doanh hấp dẫn hơn.(10)

Vì sao cần phát triển đô thị xanh?

Phát triển Đô thị xanh tại Việt Nam

Vì sao cần phát triển đô thị xanh? – Khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu và bền vững về môi trường

Các đô thị thường chịu ảnh hưởng lớn do tác động của môi trường, tiêu thụ phần lớn, không tương xứng các nguồn tài nguyên thiên nhiên, gây ô nhiễm ở mức độ cao, và tập trung khí thải độc hại tại chính nơi mà dân số phân bố đông nhất.

Hơn nữa, sự biến đổi khí hậu và một vài mô hình đô thị hóa có thể dẫn tới tăng mức độ dễ bị tổn thương. Ở các nước đang phát triển, việc thiếu quy hoạch đô thị và cơ sở hạ tầng đang mở ra cơ hội để lồng ghép tăng trưởng xanh vào quá trình lập quy hoạch và hoạch định chính sách, kể cả khi triển khai đầu tư vào
cơ sở hạ tầng.

Phát triển đô thị xanh xem xét vấn đề xa hơn các chính sách môi trường truyền thống nhằm khai thác các công cụ quy hoạch đô thị bền vững và kinh nghiệm thực tế. Cách làm này không chỉ tập trung vào tăng cường các chính sách mà còn vào việc thiết kế và phát triển các dự án xanh có khả năng huy động vốn để thu hút đầu tư phát triển xanh từ các khu vực công và tư nhân. Các đô thị xanh có thể ngăn chặn những mối nguy hại từ môi trường và biến đổi khí hậu tốt hơn so với các khu định cư phân tán.

Vì sao cần phát triển đô thị xanh? – Hòa nhập xã hội và giảm nghèo

Với quy mô di dân từ nông thôn ra thành thị như hiện nay và theo dự báo, các đô thị tại các nước đang phát triển đóng vai trò không thể thiếu được trong việc hoàn thành mục tiêu quốc gia và quốc tế về hòa nhập xã hội và giảm nghèo (ví dụ như, các mục tiêu phát triển bền vững).

Hiện nay, 75% người nghèo trên thế giới vẫn sống ở khu vực nông thôn, nhưng tỷ lệ người nghèo sống ở khu vực đô thị cũng đang tăng lên (11). Thanh niên (dưới 18 tuổi) dự đoán sẽ chiếm 60% dân số đô thị vào năm 2030, và họ chiếm phần lớn số người nghèo đô thị.(12)

Hầu hết trong số họ, đặc biệt là từ các gia đình di dân hoặc là người tự di cư, sống trong các khu vực chưa được quy hoạch — thường có điều kiện sống tồi tàn — và phải đối mặt với nguy cơ thất nghiệp cao.

Tăng trưởng xanh bao gồm yếu tố hòa nhập xã hội, và tạo cơ hội cho nhóm người dễ bị tổn thương có được những kỹ năng cần thiết và kinh nghiệm làm việc có thể cạnh tranh trong thị trường việc làm. Đây là khoản đầu tư có tiềm năng “sinh lời” cao và là một công cụ hứa hẹn để tăng cường sự gắn kết xã hội và sự thống nhất quốc gia.

Các đô thị xanh cam kết tiến hành các biện pháp giảm nhẹ và thích ứng biến đổi khí hậu, thúc đẩy chu trình kinh tế và cải thiện môi trường vì phúc lợi của người dân. Các đô thị này cũng quan tâm đến đẩy mạnh phát triển kinh tế và triển khai một loạt các chương trình tạo việc làm xanh, bền vững ở địa phương. Để đạt được đồng thời cả hai mục tiêu trên, cần có các hoạt động can thiệp theo mục tiêu—với chính quyền địa phương
đóng vai trò tích cực—để đảm bảo những người ít có cơ hội nhất trong thị trường lao động cũng có thể được hưởng lợi từ các cơ hội việc làm trong nền kinh tế xanh.

Vì sao cần phát triển đô thị xanh? – Tăng trưởng kinh tế

Đối với hầu hết các đô thị, phát triển kinh tế xanh là một phần quan trọng trong chương trình nghị sự tổng thể.

Các đô thị tạo điều kiện tăng trưởng kinh tế thông qua việc phân bổ nguồn lực hiệu quả, tăng năng suất, giảm chi phí giao dịch, tăng quy mô kinh tế, và đổi mới sáng tạo. Các đô thị ở các nền kinh tế mới nổi —đặc biệt là ở Trung Quốc, Ấn Độ và Brazil — có khả năng đóng góp hơn 45% tăng trưởng GDP toàn cầu từ năm 2007 đến năm 2025.(13)

Để duy trì và củng cố động lực mà đô thị hóa đã tạo ra, việc xây dựng chính sách và đầu tư hợp lý có vai trò rất quan trọng. Đầu tư vào cơ sở hạ tầng đô thị là một cơ chế cơ bản để tăng năng lực sản xuất của nền kinh tế, tạo ra các cơ hội kinh doanh và việc làm mới, nâng cao hiệu quả tổng thể của hệ thống đô thị. Nó cũng đem lại cơ hội tiếp cận công nghệ mới cho các đô thị, kích thích sự đổi mới đô thị và góp phần giúp các đô thị bỏ qua công nghệ lạc hậu và chuyển sang một môi trường hiệu quả hơn về nguồn lực.

Với các đô thị đang phát triển, quốc gia sẽ có thêm nguồn lực để nâng cấp trong chuỗi giá trị toàn cầu, chuyển từ nước xuất khẩu các nguồn tài nguyên thiên nhiên và sản xuất hàng hóa sang thành nước cung cấp dịch vụ chất lượng cao và sản phẩm công nghệ cao.

(2)- “Mục tiêu 11: Đô thị và cộng đồng bền vững, “Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc, http://www.undp.org/content/undp/en/homesdgoverview/post-2015-development-agenda/goal-11.html.

(3)- “Đóng góp dự kiến do quốc gia tự quyết định (INDCs),”Hội nghị các Bên tham gia Công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC) http://unfccc. int/focus/indc_portal/items/8766.php.

(4)- Chính phủ Ethiopia, Đóng góp dự kiến do quốc gia tự quyết định (INDC) của nước Cộng hòa Dân chủ Liên bang Ethiopia, UNFCCC, http:// www4.unfccc.int/submissions/INDC/Published%20Documents/Ethiopia/1/INDC-Ethiopia-100615.pdf.

(5)- Chính phủ Indonesia, Đóng góp dự kiến do quốc gia tự quyết định, UNFCCC, http://www4.unfccc.int/submissions/INDC/Published%20 Documents/Indonesia/1/INDC_REPUBLIC%20OF%20INDONESIA.pdf.

(6)- Chính phủ Lào, Đóng góp dự kiến do quốc gia tự quyết định, UNFCCC, http://www4.unfccc.int/Submissions/INDC/Published%20Documents/Laos/1/Lao%20PDR%20INDC.pdf.

(7)- Chính phủ Ma-rốc, Đóng góp dự kiến do quốc gia tự quyết định (INDC) trong khuôn khổ UNFCCC, UNFCCC, http://www4.unfccc.int/Submissions/INDC/Published%20Documents/Morocco/1/Morocco%20INDC%20submitted%20to%20UNFCCC%20-%205%20june%202015.pdf.

(8)- Chính phủ Peru, Đóng góp dự kiến do quốc gia tự quyết định (INDC) từ Cộng hòa Peru, UNFCCC, http://www4.unfccc.int/Submissions/INDC/Published%20Documents/Peru/1/iNDC%20Per%C3%BA%20english.pdf.

(9)- Chính phủ Việt Nam, Đóng góp dự kiến do quốc gia tự quyết định của Việt Nam, UNFCCC, http://www4.unfccc.int/submissions/INDC/Published%20Documents/Viet%20Nam/1/VIETNAM’S%20INDC.pdf.

(10)- “Biến đổi khí hậu”, Chương trình định cư của Liên Hợp Quốc, http://unhabitat.org/urban-themes/climate-change.
(11)- Ngân hàng Thế giới, Báo cáo Phát triển Thế giới, Nông nghiệp cho phát triển (2008), http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/EXTDEC/EXTRESEARCH/EXTWDRS/0,,contentMDK:21501332~pagePK:478093~piPK:477627~theSitePK:477624,00.html.

(12)- Ursula Grant, Đô thị hóa và các cơ hội việc làm của thanh niên ở các nước đang phát triển (2012), http://unesdoc.unesco.org/images/0021/002178/217879E.pdf.

>>> Không gian đô thị xanh: Xanh nhé, chớ nâu đen
>>> Kiến trúc xanh trong phát triển đô thị bền vững
>>> Từ PT làng quê ở Pháp đến mô hình “Làng đô thị Xanh” Đà Lạt

Nguồn: Hướng dẫn Phát triển Đô thị xanh

Check Also

Năng lượng vũ trụ là khởi nguồn của sự sống muôn loài

Năng lượng Vũ Trụ là gì ? Năng lượng vũ trụ là khởi nguồn của …